IV. LEERLINGBEGELEIDING

Onze uitgangspunten
Op het Johan de Witt-gymnasium willen we dat iedere leerling zich veilig, gezien, serieus genomen en uitgedaagd voelt. We hebben hoge en positieve verwachtingen van onze leerlingen en begeleiden hen bij het steeds zelfstandiger worden en het nemen van verantwoordelijkheid voor hun eigen ontwikkeling. De meeste leerlingen hebben voldoende aan goed onderwijs, de begeleiding van hun docenten en de reguliere mentorbegeleiding. Sommige leerlingen hebben ondersteuning nodig die deze basisondersteuning overstijgen. We kijken dan samen met de leerling en ouders/verzorgers wat nodig en mogelijk is binnen de school. We maken onderscheid tussen basisondersteuning en extra ondersteuning. Basisondersteuning is de ondersteuning die binnen de school laagdrempelig beschikbaar is. Extra ondersteuning is aanvullende ondersteuning voor leerlingen die meer nodig hebben dan de basisondersteuning. Preventie en vroegtijdige signalering zijn belangrijke uitgangspunten. Waar mogelijk proberen we te voorkomen dat kleine problemen groter worden.

De mentor als aanspreekpunt
De mentor is voor leerlingen en ouders of verzorgers het eerste aanspreekpunt voor de ontwikkeling van de leerling op school. De mentor volgt zowel de leerontwikkeling als het welbevinden en bespreekt deze met de leerling. Binnen het mentoraat besteden we onder andere aandacht aan leren leren, plannen en organiseren, reflecteren, samenwerken, keuzes maken, mentale gezondheid en het ontwikkelen van zelfstandigheid en verantwoordelijkheid. De begeleiding sluit aan bij de ontwikkelingsfase van de leerling. In de onderbouw ligt het accent onder andere op landen in het voortgezet onderwijs, leren leren, samenwerken en jezelf leren kennen. In de middenbouw verschuift het accent naar het inzetten van talenten en het maken van keuzes. In de bovenbouw ligt het accent steeds meer op zelfstandig functioneren en het maken van weloverwogen keuzes voor studie en toekomst.

We vinden korte lijnen tussen leerling, ouders of verzorgers en mentor belangrijk. Wanneer er zorgen zijn over de ontwikkeling of het welbevinden van een leerling, bespreken we die zo vroeg mogelijk.

Onze basisondersteuning 
Basisondersteuning is de ondersteuning die binnen de school beschikbaar is voor leerlingen die dat nodig hebben. Deze ondersteuning maakt zoveel mogelijk deel uit van ons reguliere onderwijs en onze leerlingbegeleiding.

  • begeleiding door mentor en vakdocenten;
  • het systematisch volgen van de ontwikkeling, resultaten en het welbevinden van leerlingen;
  • vroegtijdige signalering van leerproblemen, leerachterstanden, hiaten en problemen met het welbevinden;
  • differentiatie in instructie, verwerking en feedback, passend bij verschillen tussen leerlingen;
  • aanvullende vakinhoudelijke begeleiding bij achterstanden of hiaten;
  • begeleiding bij plannen, organiseren, leerstrategieën en andere executieve vaardigheden;
  • ondersteuning bij lees- en spellingsproblemen en dyslexie;
  • ondersteuning bij reken- en wiskundeproblemen;
  • ondersteuning en passend onderwijsaanbod voor meer- en hoogbegaafde leerlingen;
  • begeleiding bij lichte sociaal-emotionele ondersteuningsvragen, werkhoudingsproblemen, motivatie, onderpresteren en stress;
  • aandacht voor sociale, emotionele en fysieke veiligheid;
  • passende ondersteuning bij een chronische ziekte of lichamelijke beperking;
  • waar nodig overleg en samenwerking met deskundigen binnen en buiten de school.

Onze begeleiding is erop gericht dat leerlingen steeds beter leren begrijpen wat zij nodig hebben om te leren en zich te ontwikkelen en dat zij uiteindelijk zoveel mogelijk zelfstandig verder kunnen.

Vakinhoudelijk  
Leerlingen kunnen gebruikmaken van maatwerkuren waarin docenten extra ondersteuning voor hun vak aanbieden. Daarnaast kunnen leerlingen uit de bovenbouw andere leerlingen ondersteunen via Leerlingen Helpen Leerlingen (LHL). Wanneer een leerling op een bepaald gebied een leerachterstand of hiaat heeft, onderzoeken we welke ondersteuning binnen het reguliere onderwijs mogelijk is. Een leerling kan ondanks een passend vwo-niveau immers op onderdelen extra ondersteuning nodig hebben. Het uitgangspunt blijft dat de leerling het gymnasiale onderwijsprogramma kan volgen, waar nodig met passende ondersteuning en redelijke aanpassingen.

Ondersteuning bij leren en executieve vaardigheden
Voor leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben bij bijvoorbeeld plannen, organiseren en leerstrategieën zijn verschillende vormen van begeleiding beschikbaar. In de studieruimtes kunnen leerlingen onder begeleiding aan hun schoolwerk werken. Junior studiecoaches bieden schoolwerkbegeleiding en workshops aan, bijvoorbeeld rond het plannen voor een toetsweek. Een senior studiecoach kan gedurende een afgesproken periode individuele begeleiding bieden. Daarbij worden vooraf met leerling, ouders of verzorgers en mentor doelen en duur van het traject afgesproken. Het uitgangspunt is steeds dat begeleiding leerlingen helpt om uiteindelijk weer zo zelfstandig mogelijk verder te kunnen.

Dyslexie 
Leerlingen met dyslexie kunnen, afhankelijk van hun individuele ondersteuningsbehoefte en binnen de geldende wettelijke kaders, gebruikmaken van passende voorzieningen en aanpassingen. De dyslexiecoach bespreekt met leerlingen welke ondersteuning nodig is en coördineert de voorzieningen binnen de school.Wanneer er aanwijzingen zijn voor dyslexie kan de school signaleren en adviseren over eventuele vervolgstappen. Diagnostisch onderzoek naar dyslexie wordt niet door de school zelf uitgevoerd.

De dyslexiecoach is bereikbaar via  dyslexiecoach@jdw.nl.  

Rekenen, wiskunde en dyscalculie
Wanneer een leerling problemen ervaart met rekenen of wiskunde, signaleren docenten deze zo vroeg mogelijk en onderzoeken we welke ondersteuning passend is. Binnen de lessen wordt waar nodig gedifferentieerd en kunnen leerlingen aanvullende vakinhoudelijke begeleiding krijgen. Bij aanwijzingen voor dyscalculie of ernstige en hardnekkige rekenproblemen onderzoeken we, waar nodig samen met externe deskundigen, welke onderwijsaanpassingen en ondersteuning nodig zijn. Wanneer diagnostiek of specialistische behandeling nodig is, informeren we ouders of verzorgers over passende vervolgstappen.

Meer- en hoogbegaafdheid  
Ook leerlingen die cognitief meer aankunnen, kunnen een specifieke onderwijs- of ondersteuningsbehoefte hebben. We hebben daarom aandacht voor het signaleren en begeleiden van meer- en hoogbegaafde leerlingen. Afhankelijk van wat een leerling nodig heeft, kan worden gedacht aan differentiatie, verrijking, compacting en het onderzoeken van mogelijkheden tot versnelling. Daarbij besteden we ook aandacht aan motivatie, leren leren, metacognitie en executieve vaardigheden. Naast ondersteuning biedt het JdW verschillende mogelijkheden voor verdieping, verbreding en talentontwikkeling; zie hiervoor het hoofdstuk Persoonlijke ontwikkeling.  

Extra ondersteuning
Sommige leerlingen hebben meer ondersteuning nodig dan binnen de basisondersteuning kan worden geboden. De mentor bespreekt dit met de afdelingsleider en/of de coördinator leerlingbegeleiding.

Samen met leerling en ouders of verzorgers onderzoeken we:

  • wat de ondersteuningsbehoefte van de leerling is;
  • wat de leerling zelf nodig denkt te hebben;
  • wat binnen de school kan worden georganiseerd;
  • welke deskundigheid daarvoor nodig is;
  • welke doelen we met de ondersteuning willen bereiken;
  • hoe en wanneer we de ondersteuning evalueren.

Extra ondersteuning kan bijvoorbeeld betrekking hebben op executieve functies, motivatie, leerproblemen, sociaal-emotionele problemen of het functioneren op school in samenhang met een beperking, aandoening of andere specifieke ondersteuningsbehoefte. Voor extra ondersteuning kunnen we samenwerken met deskundigen van het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Dordrecht of andere externe deskundigen. De mentor blijft in beginsel het eerste aanspreekpunt voor leerling en ouders of verzorgers. De coördinator leerlingbegeleiding coördineert waar nodig de inzet van aanvullende ondersteuning en de samenwerking met andere betrokkenen.

De coördinator leerlingbegeleiding is bereikbaar via leerlingbegeleiding@jdw.nl.

Ontwikkelperspectief en hoorrecht 
Voor een leerling die extra ondersteuning nodig heeft en voor wie dit wettelijk vereist is, stelt de school een ontwikkelingsperspectief (OPP) op. Daarin beschrijven we onder andere de verwachte ontwikkeling van de leerling, de doelen en de ondersteuning die nodig is om die doelen te bereiken. We stellen het OPP op in overleg met de ouders of verzorgers. Voor het handelingsdeel van het OPP geldt het wettelijk instemmingsrecht van ouders of verzorgers. De leerling heeft daarbij een eigen stem. De school stelt de leerling in de gelegenheid om zijn of haar mening te geven over de ondersteuning en over de inhoud, uitvoering en evaluatie van het OPP. Wanneer een leerling ondersteuning nodig heeft om zijn of haar mening te kunnen geven, zorgen we daarvoor. We leggen vast hoe de inbreng van de leerling is meegenomen. Het OPP wordt ten minste eenmaal per schooljaar met leerling en ouders of verzorgers geëvalueerd en zo nodig bijgesteld.

Meer informatie over het OPP Samenwerkingsverband – Ontwikkelingsperspectief

Ondersteuningsteam 
Wanneer er zorgen zijn over een leerling en verschillende deskundigheden nodig zijn, kan de situatie van de leerling worden besproken bij een “groot overleg” over een leerling. Aan dit overleg kunnen naast medewerkers van de school deskundigen deelnemen vanuit onder andere:

  • het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Dordrecht;
  • schoolmaatschappelijk werk;
  • leerplicht;
  • de jeugdgezondheidszorg.

Het doel van het overleg is om vanuit verschillende deskundigheden te bepalen welke ondersteuning voor de leerling passend is. De school informeert leerling en ouders of verzorgers over de betrokkenheid van externe deskundigen en gaat zorgvuldig om met het delen van persoonsgegevens.

Schoolmaatschappelijk werk
Leerlingen kunnen bij het schoolmaatschappelijk werk terecht met vragen of problemen op sociaal-emotioneel gebied, bijvoorbeeld rond stress, (faal)angst, veranderingen in de thuissituatie, gedrag, vriendschappen, pesten of sociale media. Leerlingen kunnen via de mentor of coördinator leerlingbegeleiding in contact worden gebracht met het schoolmaatschappelijk werk en kunnen ook zelf contact zoeken.

Leerplicht
Bij zorgen over schoolverzuim kan de consulent leerplicht en voortijdig schoolverlaten worden betrokken. Uitgangspunt is steeds om samen te onderzoeken wat nodig is om deelname aan het onderwijs mogelijk te maken en verzuim te verminderen.

Jeugdgezondheidszorg 
De jeugdgezondheidszorg volgt de gezondheid en ontwikkeling van leerlingen en voert periodieke onderzoeken uit. De jeugdarts of jeugdverpleegkundige kan daarnaast worden betrokken bij bijvoorbeeld ziekteverzuim, chronische aandoeningen of andere gezondheidsvragen die van invloed zijn op het functioneren op school.

Gezondheid en fysieke ondersteuningsbehoeften
Wanneer een leerling door een chronische ziekte, lichamelijke beperking of andere medische omstandigheid ondersteuning nodig heeft, onderzoeken we samen met leerling, ouders of verzorgers en zo nodig de jeugdgezondheidszorg of andere deskundigen welke aanpassingen noodzakelijk en mogelijk zijn. Bij medicijngebruik of medische handelingen maken we vooraf duidelijke afspraken met ouders of verzorgers. Deze afspraken worden schriftelijk vastgelegd en uitgevoerd binnen de grenzen van wat van medewerkers van de school wettelijk en redelijkerwijs kan worden gevraagd. Bij langdurige ziekte zoeken we naar mogelijkheden om de leerling zoveel mogelijk betrokken te houden bij het onderwijs en de schoolgemeenschap en om de doorgaande ontwikkeling te ondersteunen.

Doorgaande begeleiding en overdracht
Bij de overstap van het primair onderwijs naar het JdW brengen we, wanneer dat nodig is, de ondersteuningsbehoefte van een leerling zorgvuldig in kaart. Waar passende ondersteuning noodzakelijk is, zorgen we voor een warme overdracht. Ook binnen de school zorgen we voor continuïteit in de begeleiding. Relevante informatie over de onderwijs- en ondersteuningsbehoeften wordt bij de overgang naar een volgend leerjaar zorgvuldig overgedragen aan de nieuwe mentor. Leerling en ouders of verzorgers worden hierbij waar nodig betrokken. Bij een overstap naar een andere school dragen we relevante informatie, binnen de geldende privacyregels, zorgvuldig over zodat de begeleiding zo goed mogelijk kan worden voortgezet.

Als meer ondersteuning nodig is
Het JdW is een categoraal gymnasium en biedt regulier voortgezet onderwijs. Veel ondersteuning kan binnen onze school worden georganiseerd, maar niet iedere ondersteuningsbehoefte kan binnen onze onderwijsomgeving worden opgevangen. Wanneer een leerling ondersteuning nodig heeft die verder gaat dan wij zelf kunnen bieden, onderzoeken we samen met leerling, ouders of verzorgers en het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Dordrecht welke ondersteuning of onderwijsplek passend is.

Bij de beoordeling van wat we kunnen bieden kijken we naar:

  • de individuele ondersteuningsbehoefte van de leerling;
  • de benodigde deskundigheid en intensiteit van de begeleiding;
  • de mogelijkheden binnen onze onderwijsomgeving;
  • de mogelijkheden voor doeltreffende aanpassingen;
  • de veiligheid en ontwikkeling van de leerling en andere leerlingen;
  • de vraag of de noodzakelijke ondersteuning redelijkerwijs binnen onze school kan worden georganiseerd.

We sluiten leerlingen niet op voorhand uit vanwege een diagnose, beperking of ondersteuningsbehoefte. We onderzoeken steeds de individuele situatie en houden ons daarbij aan onze wettelijke zorgplicht en de regels voor passend onderwijs.

Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Dordrecht
Het Johan de Witt-gymnasium is aangesloten bij het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Dordrecht. Binnen het samenwerkingsverband werken scholen samen om leerlingen die ondersteuning nodig hebben een passende onderwijsplek en passende ondersteuning te bieden. Het samenwerkingsverband kan onder andere meedenken over de ondersteuningsbehoefte van een leerling, deskundigheid inzetten en extra ondersteuning mogelijk maken.

Link naar: Website Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Dordrecht
Link naar: Hoe wordt extra ondersteuning geregeld?

Onafhankelijke informatie voor ouders en leerlingen 
Ouders, verzorgers en leerlingen kunnen met vragen over passend onderwijs ook terecht bij het Ouder- en Jeugdsteunpunt van het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Dordrecht. Het steunpunt geeft onafhankelijk informatie en advies over passend onderwijs en kan ouders en leerlingen ondersteunen bij vragen over hun rechten, mogelijkheden en de ondersteuning die beschikbaar is.

Het steunpunt is bereikbaar via steunpunt@swvdordrecht.nl, telefoonnummer 078-200 18 40.

Link naar: Ouder- en Jeugdsteunpunt voor ouders
Link naar: Ouder- en Jeugdsteunpunt voor leerlingen

Leerlingen praten mee over onze begeleiding 
We vinden het belangrijk dat leerlingen niet alleen meepraten over hun eigen begeleiding, maar ook over de manier waarop begeleiding en ondersteuning op het JdW als geheel zijn georganiseerd. Voorafgaand aan de vaststelling van de schoolgids worden leerlingen via de leerlingenraad en de leerlingengeleding van de MR in de gelegenheid gesteld hun mening te geven over de basisondersteuning en het extra ondersteuningsaanbod van de school.

jdw dordrecht schoolgids leerlingbegeleiding